داروی هلیله

فارسي من هليله است، اعراب آنرا معرب كرده اهليج گويند. من داراي انواع و اقسام به نامهاي هليله زرد، هليله سياه، هليله كابلي و هليله چيني هستم. هليله كابلي محصول هندوستان است و چون سابقا آن را از راه كابل به ايران آورده‏اند، به كابلي معروف شده است. ميوه انواع ما موقعي كه تازه است، بيضي يا گلابي شكل است كه پس از خشك شدن سخت و ناهموار مي‏گردد و داراي مواد صمغي، تانن فراوان و مواد خلطآور و چند نوع قند است. در كتاب طب الائمه از قول حضرت رضا روايت كرده‏اند كه روزي جمعي از پزشكان در محضر ايشان از خواص چندين دارو توصيف مي‏كردند، آنحضرت فرمودند كه شما از اين ادويه تعريف مي‏كنيد، ولي نمي‏دانم چرا هليله و رازيانه را فراموش كرده‏ايد؟ هر كس در روز يك هليله كابلي را در دهان گذاشته و بمكده، موي سر او سياه نشود... اين خاصيت در انواع ديگر ما هليله‏ها نيز موجود است، انواع ما هليله‏ها براي تقويت معده، حافظه، ذهن و حواس ظاهري و باطني مفيد ميباشند براي سردرد، ماليخوليا و رفع وسواس و امراض روحي سود فراوان داريم. استعمال ما در موقع داشتن تب چه از راه خوردن و چه از راه تنقيه جايز نيست. براي رفع نسيان دارويي موثرتر از هليله كابلي نمي‏باشد. هليله پرورده و مرباي هليله مقوي كبد و حواس پنجگانه است، و پاشيدن سوخته هليله خون بواسير را بند مي‏آورد، و براي تقويت دندان و لثه مجرب است. خوردن خيسانده و جوشانده من بهتر از جرم من است. سابقا مرا براي معالجه جذام هم تجويز مي‏كردند و با اينكه خوردن و تنقيه جوشانده مرا براي كساني كه تب دارند منع كرده‏اند، در مورد سرسام (مننژيت) افزودن آن را به تنقيه تجويز نموده‏اند. مقدار خوراك من دو مثقال و در جوشانده تا هفت مثقال است.